Het Nationaal Warmtenet Trendrapport 2026 laat zien dat warmtenetten zich op een belangrijk kantelpunt bevinden. De aandacht voor collectieve warmte groeit, nieuwe projecten zijn in ontwikkeling en steeds meer gemeenten nemen regie in de warmtetransitie. Tegelijkertijd blijkt grootschalige opschaling in de praktijk nog uitdagend. Betaalbaarheid, draagvlak, financiering en uitvoerbaarheid blijven belangrijke aandachtspunten.
Netcongestie en systeemintegratie
Een belangrijke conclusie uit het rapport is dat warmtenetten een steeds grotere rol spelen binnen een geïntegreerd energiesysteem. Door de toenemende netcongestie groeit de behoefte aan oplossingen die het elektriciteitsnet kunnen ontlasten. Warmtenetten kunnen daarin een belangrijke bijdrage leveren, bijvoorbeeld met warmteopslag en slimme systeemintegratie.
Ontwikkeling
Ook blijkt uit het rapport dat de ontwikkeling van warmtenetten in de bestaande bouw achterblijft. Hoewel er zo’n 150 warmtenetprojecten in de pijplijn zitten, loopt 37% daarvan vertraging op of wordt stopgezet. Volgens de onderzoekers zijn randvoorwaarden zoals betaalbaarheid, financiering en draagvlak nog onvoldoende op orde.
Bronnenmix
Opvallend is daarnaast dat de bronnenmix voor warmtenetten verder verbreedt. In de plannen voor nieuwe warmtenetten winnen duurzame bronnen zoals bodemenergie, aquathermie, geothermie, zonthermie en warmte-koudeopslag (WKO) terrein. Het rapport benadrukt daarbij het belang van een duidelijke bronnenstrategie voor de verdere verduurzaming van warmtenetten.
Draagvlak
Publiek eigendom komt steeds vaker voor en ook energiecoöperaties spelen een grotere rol bij de ontwikkeling van warmtenetprojecten. Gemeenten nemen vaker de regie in de ontwikkeling van collectieve warmtevoorzieningen. Tegelijkertijd benadrukt het rapport dat verdere versnelling alleen mogelijk is wanneer techniek, betaalbaarheid, draagvlak en uitvoering beter samenkomen. Transparantie over kosten, duidelijkheid over de voordelen en aandacht voor het bewonersperspectief blijven essentieel voor maatschappelijk draagvlak.
Lokaal
Daarnaast wordt steeds duidelijker dat de warmtetransitie niet draait om één enkele oplossing, maar om een slimme combinatie van technieken die aansluiten bij de lokale situatie. Warmtenetten, bodemenergie, aquathermie en andere duurzame bronnen vullen elkaar daarbij steeds vaker aan binnen een geïntegreerd energiesysteem.
Het rapport laat goed zien dat er zowel op korte als lange termijn veel mogelijk is voor warmteprojecten. Er zit een diversiteit aan projecten in de pijplijn, nieuwe wetgeving biedt meer duidelijkheid en gemeenten doen steeds meer ervaring op in hun regierol. Overheid, warmtesector en alle partners moeten het huidige momentum benutten; doorpakken én versnellen op de ingeslagen weg.
Lees hier het Nationaal Warmtenet Trendrapport 2026
Bekijk hier de interactieve infographic
Het Nationaal Warmtenet Trendrapport 2026 is opgesteld door Berenschot in opdracht van Stichting Warmtenetwerk en het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW).