De discussie over wat in de toekomst de meest betaalbare en duurzame warmteoplossing wordt, is door de stijgende energieprijzen actueler dan ooit. Warmtepompen en warmtenetten worden volop tegen elkaar afgewogen en diverse rapporten schetsen uiteenlopende toekomstscenario’s. Maar hoe zit het met de maatschappelijke kosten en baten van duurzame warmte, zoals bodemenergie, op dit moment?
De geactualiseerde maatschappelijke kosten-batenanalyse bodemenergie (MKBA) van CE Delft uit 2025 laat zien dat bodemenergie in alle onderzochte situaties maatschappelijk het gunstigst uit de bus komt. Niet alleen dankzij lagere energiekosten, maar ook door minder CO₂-uitstoot en een lagere belasting van het elektriciteitsnet.
En dat is nu al het geval. Terwijl toekomstige energieprijzen onzeker blijven, biedt bodemenergie een belangrijk voordeel: een groot deel van de benodigde warmte en koude komt rechtstreeks uit de bodem, waardoor relatief weinig elektriciteit nodig is.
Een goede reden om de MKBA opnieuw onder de aandacht te brengen. Want bij de keuze voor duurzame warmte telt niet alleen wat een oplossing kost, maar ook wat deze de samenleving oplevert.
Belangrijkste conclusies
In het uitgebreide rapport worden vier casussen uitgewerkt. Per casus zijn voor bestaande bouw en nieuwbouw de effecten van de verschillende warmte- en koudetechnieken van verschillende gebouwtypen met elkaar vergeleken: kantoor, verzorgingstehuis, appartementencomplex en individuele woning.
Uit alle vier de geanalyseerde casussen in zowel bestaande bouw als nieuwbouw blijkt dat een bodemenergiesysteem maatschappelijk gezien het meest rendabel is.
Over het algemeen blijkt dat bij de meeste casussen de investeringskosten van bodemenergie hoger liggen dan bij de andere warmte- en koudetechnieken. Daar staat tegenover dat de kosten voor het energieverbruik bij een bodemenergiesysteem veel lager liggen.
Bij de externe effecten is te zien dat met name ‘lagere CO2-emissies’, en in mindere mate ‘een lagere impact op het elektriciteitsnet’, zorgen voor een positief welvaartseffect bij bodemenergiesystemen ten opzichte van de alternatieven.
In de toekomst zal door klimaatverandering de koelvraag toenemen en de warmtevraag afnemen. Omdat bodemenergiesystemen een hoger rendement behalen voor koeling, zullen de positieve effecten van bodemenergiesystemen op het gebied van energieverbruik en klimaateffect naar verwachting verder toenemen ten opzichte van de andere alternatieven.